مقدمه
دنیای صنعت هر روز هوشمندتر و سریعتر میشود. کارخانههای مدرن دیگر تنها به نیروی انسانی وابسته نیستند؛ بلکه از سیستمهایی استفاده میکنند که میتوانند بهصورت خودکار تصمیم بگیرند، کنترل کنند و بازخورد بگیرند.
این فناوری با نام اتوماسیون صنعتی (Industrial Automation) شناخته میشود.
اتوماسیون صنعتی، ترکیبی از الکترونیک، کنترل، نرمافزار و مکانیک است که به کمک تجهیزاتی مانند PLC، HMI، درایو ( اینورتر)، سروو موتور (موتور + درایو) و سنسور، فرآیندهای تولید را هوشمند و دقیق میکند.
بخش اول: اتوماسیون صنعتی چیست؟
اتوماسیون صنعتی یعنی استفاده از سیستمهای کنترل هوشمند بهجای عملیات دستی. در این سیستمها، دادهها توسط سنسورها جمعآوری میشوند، کنترلرها آن را پردازش میکنند، و عملگرها فرمان لازم را برای انجام کار صادر میکنند.
به زبان سادهتر، اتوماسیون یعنی «ماشینها خودشان فکر کنند و عمل کنند».
اهداف و مزایای اتوماسیون صنعتی
- 🔹 افزایش سرعت تولید: انجام کارها بدون وقفه و با دقت بالا
- 🔹 کاهش خطاهای انسانی: کنترل مبتنی بر داده و منطق برنامهریزیشده
- 🔹 افزایش ایمنی کارکنان: حذف نیاز به حضور انسان در محیطهای خطرناک
- 🔹 صرفهجویی در هزینهها: کاهش نیاز به نیروی انسانی و افزایش عمر تجهیزات
- 🔹 افزایش کیفیت محصول: یکنواختی و دقت در فرآیند تولید
اجزای اصلی اتوماسیون صنعتی
1. سنسورها (Sensors)
چشم سیستمهای اتوماسیون هستند. سنسورها کمیتهایی مثل دما، فشار، موقعیت، یا فاصله را اندازه میگیرند و به سیگنال الکتریکی تبدیل میکنند.
2. کنترلرها (Controllers)
مغز سیستمهای اتوماسیون به شمار میروند. کنترلرها دادهها را از سنسورها دریافت کرده، آن را تحلیل میکنند و فرمان مناسب را برای عملگرها ارسال میکنند. مهمترین کنترلر در صنعت، PLC است.
3. عملگرها (Actuators)
شامل موتورهای الکتریکی، پمپها، شیرهای برقی و تجهیزات حرکتی هستند که فرمان صادرشده از کنترلر را اجرا میکنند.
4. درایوها (Inverters/Drives)
برای کنترل سرعت و جهت حرکت موتورهای AC استفاده میشوند و نقش مهمی در بهینهسازی مصرف انرژی دارند.
5. HMI و SCADA
رابطهای گرافیکی بین انسان و ماشین هستند که وضعیت سیستم را نمایش داده و کنترل فرآیند را سادهتر میکنند.
سطحهای اتوماسیون صنعتی
اتوماسیون صنعتی در چند سطح انجام میشود:
- اتوماسیون پایه: با رلهها و تایمرها
- اتوماسیون کنترلی: با استفاده از PLC و سنسورها
- اتوماسیون نظارتی: با HMI و SCADA
- اتوماسیون هوشمند: با ارتباط شبکهای و پردازش دادهها (Industry 4.0)
بخش دوم: قطعات و سیستمهای اتوماسیون دلتا (Delta Industrial Automation)
پس از درک اصول اتوماسیون، نوبت به یکی از برندهای معتبر و پرکاربرد در این حوزه یعنی دلتا (Delta Electronics) میرسد.
شرکت دلتا یکی از پیشروترین تولیدکنندگان تجهیزات اتوماسیون صنعتی در جهان است و محصولاتش بهطور گسترده در خطوط تولید، سیستمهای بستهبندی، دستگاههای تزریق پلاستیک و صنایع غذایی استفاده میشود.
در ادامه با مهمترین قطعات اتوماسیون صنعتی دلتا آشنا میشویم 👇
🔹 1. PLC دلتا (Delta PLC)
PLC یا کنترلکننده منطقی برنامهپذیر، قلب سیستمهای کنترل صنعتی است.
PLCهای دلتا بهدلیل قیمت مناسب، پایداری بالا و نرمافزار ساده (WPLSoft)، در ایران و سراسر دنیا بسیار محبوب هستند.
سریهای معروف:
- DVP Series (پرمصرفترین مدل آموزشی و صنعتی)
- AS Series (برای پروژههای پیشرفته)
- AH Series (برای سیستمهای بزرگ و شبکهای)
🔸 کاربرد: کنترل ماشینآلات، خطوط تولید، سیستمهای بستهبندی
🔹 2. HMI دلتا (Delta HMI)
HMI یا Human Machine Interface رابط گرافیکی بین اپراتور و سیستم است.
با استفاده از پنل HMI دلتا، میتوان دادههای PLC را بهصورت تصویری مشاهده و کنترل کرد.
سریهای محبوب:
- DOP-B Series
- DOP-100 Series
- DOP-W Series
🔸 کاربرد: مانیتورینگ فرآیندها، تغییر پارامترها، کنترل دستی تجهیزات
🔹 3. درایو یا اینورتر دلتا (Delta VFD)
درایوها برای کنترل دقیق سرعت و گشتاور موتورهای AC استفاده میشوند.
دلتا با تولید درایوهای متنوع، از پروژههای کوچک تا صنعتی سنگین را پوشش میدهد.
سریهای پرکاربرد:
- VFD-M، VFD-E، VFD-B، VFD-EL، VFD-ELW، VFD-MS300، VFD-C2000، VFD-ME3000، VFD-CH2000
🔸 کاربرد: کنترل نوار نقاله، فنها، پمپها، میکسرها و دستگاههای صنعتی
🔹 4. سروو موتور و درایو دلتا (Delta Servo System)
برای حرکتهای دقیق و سریع از سیستمهای سروو استفاده میشود.
دلتا ترکیب سروو موتور و درایو خود را در سریهای:
- ASDA-A2
- ASDA-B2
- ASDA-A3
- ASDA-B3
- ASDA-E3
عرضه کرده است.
🔸 کاربرد: ماشینهای CNC، رباتها، خطوط بستهبندی، برش و مونتاژ
🔹 5. سنسورها و تجهیزات جانبی دلتا
دلتا مجموعهی متنوعی از سنسورهای نوری، القایی، خازنی، اولتراسونیک و منابع تغذیه صنعتی را ارائه میدهد که مکمل سیستمهای PLC و HMI هستند.
بخش سوم: آموزش اتوماسیون صنعتی دلتا
برای کسانی که میخواهند در حوزهی کنترل و اتوماسیون فعالیت حرفهای داشته باشند، یادگیری کار با تجهیزات دلتا یکی از بهترین مسیرهاست.
ما برگزارکنندهی دورههای آموزشی اتوماسیون صنعتی دلتا هستیم، که در آن شرکتکنندگان بهصورت عملی و پروژهمحور با تجهیزات زیر کار میکنند:
- PLC و نرمافزار WPLSoft
- HMI و طراحی صفحات گرافیکی
- درایو و کنترل سرعت موتور
- سنسورهای صنعتی و نحوهی اتصال آنها به PLC
📘 هدف این دورهها، آموزش عملی کنترل صنعتی با تجهیزات واقعی دلتا است تا بتوانید پس از پایان دوره، وارد بازار کار اتوماسیون شوید.
جمعبندی
اتوماسیون صنعتی، پایهی اصلی صنعت مدرن و تولید هوشمند است. برند دلتا (Delta) با ارائهی تجهیزات کامل از PLC تا HMI و درایو، یکی از قدرتمندترین گزینهها برای اجرای سیستمهای اتوماسیون محسوب میشود.
با یادگیری اصول اتوماسیون و آشنایی عملی با تجهیزات دلتا، میتوانید مسیر شغلی خود را در یکی از پرتقاضاترین و آیندهدارترین حوزههای مهندسی آغاز کنید.
